(Kütüb-ü Sitte Hadis Ansiklopedisinden seçilmiştir)
01*️⃣ MUSİBETE UĞRAYANI TESELLİ
Kim musibete uğramış birinin derdine çare olup teselli ederse, onun o dert sebebiyle kazandığı sevap kadar sevap kazanır. [İbn-i Mace]
02*️⃣ FİTNE OLAN SÖZLER
Abdullah b. Mes’ûd: “Eğer bir kavme, akıllarının ermeyeceği bir hadis rivayet edersen, o hadis onların bazısı için ancak bir fitne olur.” [Sahîh-i Müslim]
03*️⃣ ÜÇ BASAMAKLI MİRAÇ YOLU
Resûl-i Ekrem (aleyhi ekmelüttehâyâ), “Müjdeler olsun nefsine hakim olana!.. Müjdeler olsun (misafir kabul etme hususunda) evini geniş ve müsait tutana!.. Müjdeler olsun hataları karşısında gözyaşı dökene!..” (et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-evsat 3/21) diyerek ümmetine âdeta üç basamaklı bir miraç yolu göstermiştir.
04*️⃣ İYİLİĞİ İSTENEN KUL NE YAŞAR
Enes İbn Mâlik radıyallahu anh demiştir ki: Resûlullah Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdular: “Allah, hayrını (iyiliğini) dilediği kulunun cezasını dünyada hemen verir (âhirete bırakmaz). Fenalığını dilediği kulunun günahını ise kıyamet günü huzuruna çıkıncaya kadar tehir eder, (dünyada) cezalandırmaz.” [Tirmizi, Zühd 57]
05*️⃣ ARINMA KURNASI MUSİBETLER
Ebû Hureyre radıyallahu anh demiştir ki: Resûlullah Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdular: “Erkek olsun kadın olsun bir müminin gerek kendisi, gerek çoluk çocuğu ve gerekse malı hususunda belâ eksik olmaz. (Maruz kaldığı her belâ bir günahına kefaret olur ve) sonunda Allah’a günahsız olarak kavuşur.” [Tirmizi, Zühd 57]
06*️⃣ İBADETLE CENNETE GİRİLMEZ
Ebû Hureyre radıyallahu anh demiştir ki: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdular: “İşlerinizde orta yolu tutunuz, dosdoğru olunuz ve şunu çok iyi biliniz ki, hiçbiriniz ameli sayesinde kurtuluşa eremez.” Ashab-ı Kiram sordu: Sen de mi kurtulamazsın ey Allah’ın elçisi? Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem: “Allah beni rahmeti ve fazlıyla (keremiyle) çepeçevre kuşatmazsa ben dahi kurtulamam.” diye cevap verdi. [Müslim, Sıfâtu’l-münâfikîn 76]
07*️⃣ KAMİL İMANIN GÖSTERGESİ
Enes radıyallahu anh demiştir ki: Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdular: “Sizden biriniz, kendisi için arzu edip istediği şeyleri, ehl-i iman kardeşi için de arzu edip istemedikçe kâmil manada iman etmiş olmaz.” [Buhari, İman 7; Müslim, İman 71]
08*️⃣ RIZIKTA BEREKET İÇİN
Ebû Hüreyre (radıyallâhu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Bana zayıflarınızı (Fakirleri) arayın. Zîra sizler, zayıflarınız sebebiyle yardıma ve rızka mazhar kılınıyorsunuz.” [Ebû Dâvud, Cihâd 77, (2594); Tirmizî, Cihâd 24, (1702); Nesâî, Cihâd 43, (6, 45-46).]
09*️⃣ ALDATARAK ELDE EDİLEN ŞEY VE CEHENNEM
Ümmü Seleme radıyallahu anhâ demiştir ki: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz ben de bir insanım. Siz de benim yanıma (aranızdaki birtakım anlaşmazlıklara binaen) muhâkeme olmaya geliyorsunuz. Taraflardan biri, derdini daha güzel anlatarak delilini ortaya koymada diğerinden daha becerikli olabilir. Ben de ondan işittiklerime binaen hükmü onun lehine verebilirim. Şu hâlde kardeşinin hakkını alarak kimin lehine hüküm verirsem, ona ancak cehennemden bir parça ayırmış olurum.” [Buhari, Şehâdât 27, Ahkâm 20; Müslim, Akdıye 4]
10*️⃣ GIYBET
İnsanlığın İftihar Tablosu (aleyhi elfü elfi salâtin ve selâm) gıybetin tarifini yaparken şöyle buyuruyor: ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ “Kardeşin duyduğu veya yüzüne söylendiği zaman şöyle böyle kendisini rahatsız edebilecek her söz gıybettir.” (Müslim, birr 70; Tirmizî, birr 23; Ebû Dâvûd, edeb 35)
11*️⃣ MÜSLÜMANLARDAN SAYILMAK İÇİN
Peygamberi Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem):
مَنْ لَمْ يَهْتَمَّ بِأَمْرِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ مِنْهُمْ
“Müslümanların dertlerini paylaşmayan onlardan değildir.” (et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-evsat 1/151, 7/270; el-Hâkim, el-Müstedrek 4/356)
12*️⃣ EN HIZLI KABUL OLUNAN DUA
“Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “En süratle kabule karin olan dua, gâibin gâibe duasıdır.” [Ebû Dâvud, vitr 29; Abd İbn Humeyd, el-Müsned s.134.]
13*️⃣ GÜNAHLARDAN TEMİZLENENLER
“Günahından tam olarak dönüp tevbe eden, onu hiç işlememiş gibidir.” (İbn Mâce, zühd 30; et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-kebîr 10/150.)
14*️⃣ YAŞANMADAN ÖLÜNMEYECEK GÜNAH
Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem), “Kim, Müslüman kardeşini herhangi bir hata ve günahı işlemekle ayıplarsa o, bu ayıbı işlemeden ölmez.” (Tirmizî, sıfatü’l-kıyâme 53; et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-evsat 7/191.) sözleriyle ikaz etmiştir.
15*️⃣ ATEŞTEN KORUNMAK İÇİN
Adiy İbn Hatim radıyallahu anh demiştir ki: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Yarım hurma ile o da yoksa güzel bir sözle olsun, ateşten korunmaya çalışın.” [Buhari, Edeb 34, Zekât 10; Müslim, Zekât 66]. Ebû Hureyre radıyallahu anh demiştir ki: Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Güzel söz, sadakadır.” [Buhari, Edeb 34; Müslim, Zekât 56]
16*️⃣ İMANIN GÖSTERGESİ ÜÇ ŞEY
Resûl-i Ekrem (sallallâhu aleyhi ve sellem) Efendimiz, “Şu üç şey imandandır: Nefsin dürtülerine rağmen insafı elden bırakmamak, selâmı herkese yaymak ve darlıkta dahi infakta bulunmak.” (Buhârî, îmân 20; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef 6/172; el-Bezzâr, el-Müsned 4/232.) buyurmuştur.
17*️⃣ CENNETE GİRMEK İÇİN
Ebû Hureyre radıyallahu anh demiştir ki: Kâinatın İftihar Tablosu Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdular: “Nefsim kudret elinde olan Allah’a yemin ederim ki, sizler iman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de (kâmil) imana sahip olamazsınız. Size, yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şey söyleyeyim mi? Aranızda selamı yayınız!” [Müslim, İman 93-94]
18*️⃣ YALAN ÇIKMAYAN RÜYALAR
Ebû Hureyre radıyallahu anh demiştir ki: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kıyamete yakın müminin rüyası yalan çıkmaz. Müminin rüyası nübüvvetin kırk altı cüzünden bir cüzdür. Sizin en sadık rüya görenleriniz, en doğru konuşanlarınızdır.” [Buhari, Ta’bîr 26; Müslim, Ru’yâ 6]
19*️⃣ İLÂHÎ YARDIM GÖRMEK İÇİN
Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem) Abdurrahman İbn Semüre’ye (radıyallâhu anh) hitaben, “Ey Abdurrahman! Baş olmayı isteme; eğer isteğin üzerine o görev sana verilirse, onunla baş başa bırakılırsın. Şâyet sen istemeden sana verilirse, o işte ilâhî yardım görürsün.” (Buhârî, ahkâm 5, 6; Müslim, imâret 19) demişti.
20*️⃣ HAYIRLI İDARECİLER
Resûl-i Ekrem (sallallâhu aleyhi ve sellem) Efendimiz, “Şu emirlik (idarecilik) hususunda insanların en hayırlıları, idareci olmazdan evvel idareciliği pek fena gören ve onu hiç arzu etmeyen kimselerdir.” (Buhârî, menâkıb 25; Müslim, fezâilü’s-sahâbe 199.) buyurmuştur.
21*️⃣ ŞERLİLER NEDEN MUSALLAT OLUR
“Ya insanlara iyilikleri emredip onları kötülüklerden uzaklaştırırsınız ya da Allah sizin başınıza en şerlilerinizi musallat eder; sonra da ne büyüklerinize saygı gösterilir, ne de küçüklerinize merhamet edilir. O zaman en hayırlılarınız dua eder de kabul edilmez; istiğfar edersiniz de mağfiret olunmazsınız; yardım istersiniz ama size yardım da edilmez.” (Ahmed İbn Hanbel, el-Müsned 5/390; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef 7/460, 530)
22*️⃣ DUANIN KABUL OLMASI İÇİN
Sa’d İbn Ebî Vakkas Hazretleri, “Ya Resûlallah, dua buyur da, Allah Teâlâ, benim her duamı kabul etsin!” istirhamında bulununca, İnsanlığın İftihar Tablosu, “Dualarınızın kabul olmasını istiyorsanız, helâl lokma ile besleniniz! Çok kimse vardır ki, haram yer, haram giyinir; sonra da ellerini kaldırıp dua eder. Böyle birinin duası nasıl kabul olunur ki?” (et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-evsat 6/311.) demiştir.
23*️⃣ İYİLİK VE KÖTÜLÜK NASIL YAZILIR
Peygamber Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) : “Yüce Allah (kullarının hasene ve seyyielerini yazmaya memur olan meleklerine) şöyle buyurur: Kulum fena bir iş yapmak istediğinde hemen bu iradesini defterine yazmayınız, tâ bu iradesini gerçekleştirip o fiili yapıncaya kadar bekleyiniz. Eğer o fenalığı yaparsa, o yaptığı fenalığın bir mislini yazınız. Eğer benden çekinerek yapmaz, bırakırsa, bu defa onun hesabına bir hasene yazınız.” (Buhârî, tevhid 35; Müslim, îmân 203-205)
24*️⃣ KÜÇÜK OLUP BÜYÜK GÜNAHA DÖNÜŞEN ŞEYLER
لَا صَغِيرَةَ مَعَ الْإِصْرَارِ ، وَلَا كَبِيرَةَ مَعَ الْاِسْتِغْفَارِ
“Üzerinde ısrar edildiği takdirde hiçbir günah küçük sayılamayacağı gibi, istiğfar ile başı ezilen bir günah da asla kebîre olarak kalamaz.” (Deylemî, Müsned 5/199; Kudâî, Müsnedü’ş-Şihâb 2/44) fehvâsınca, esas büyük günahlar, üzerinde ısrar edilen küçük isyanlardır.
25*️⃣ KALBTE SİYAH OLUŞAN LEKELER
“Kul bir günah işlediği vakit kalbine siyah bir nokta konulur. Şayet o günahtan vazgeçer, avf diler, tevbe edip Allah’a dönerse kalbi yine parlar. Eğer bunları yapmaz günah ve hataya devam ederse siyah nokta artırılır ve neticede bütün kalbini kaplar. Yüce Allah’ın: ‘Yapmaya alıştıkları kötü işler, gitgide kalblerini paslandırdı.’ âyetinde zikrettiği pas işte budur.” [Tirmizî, tefsîru sûre (83) 1; İbn Mâce, zühd 29; Muvatta, kelâm 18.]
26*️⃣ YENİLENMESİ GEREKEN ŞEYLER
Resûl-i Ekrem Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) Hazreti Ebû Zerr’e tavsiye ettiği şu hususlar : “Gemini bir kere daha elden geçirerek yenile, çünkü deniz çok derin. Azığını tastamam al, şüphesiz yolculuk pek uzun. Sırtındaki yükünü hafif tut, çünkü tırmanacağın yokuş sarp mı sarp. Amelinde de ihlâslı ol, zira her şeyi görüp gözeten ve hakkıyla değerlendiren Rabb’in senin yapıp ettiklerinden haberdardır.” [Deylemî, el-Müsned 5/339]
27*️⃣ NE NE ZAMAN ÇOĞALIR
İbnu Abbâs radıyallahu anhüma anlatıyor: “Bir kavimde gulûl (denen devlet malından hırsızlık) zuhûr ederse, Allah o kavmin kalplerine korku atar. Bir kavim içinde zina yayılırsa orada ölümler artar. Bir kavim, ölçü ve tartılarda (hile yaparak) miktarı azaltırsa Allah ondan rızkı keser. Bir kavmin (mahkemelerinde) haksız yere hükümler verilirse, o kavimde mutlaka kan yaygınlaşır. Bir kavm ahdinden dönüp gadre yer verirse, Allah onlara mutlaka düşmanlarını musallat eder.” [Muvatta, Cihâd 26, (2, 460).]
28*️⃣DUA ETME ARZUSU GELİNCE
إذا فتح على العبد الدعاء فليدع ربه فإن الله يستجيب له
“Kulun kalbine dua etme arzusu geldiğinde Rabbine dua etsin. Çünkü Allah onu kabul edecektir.” (Camiü’s-Sağir, 1/225) Bu hadisi, Hakim et-Tirmizi rivayet etmiştir.
29*️⃣ DENGİ OLMAYAN İBADET
Hz. Ebu Hüreyre (ra) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)‘tan bir gün sordular:
“- Ey Allah’ın Resûlü! Allah yolunda yapılan cihada hangi amel denk olur?”
“- (Başka bir amelle) dedi, ona güç getiremezsiniz!”
Soruyu soranlar ikinci ve hatta üçüncü sefer tekrar sordular. Resûlullah her seferinde aynı cevabı verip:
“- (Bir başka amelle) ona güç getiremezsiniz!” dedi ve sonra şunu ilâve etti:
“- Allah yolundaki mücâhidin misâli (gündüzleri ve geceleri hiç ara vermeden oruç tutup, namaz kılan, Allah’ın âyetlerine de itaatkâr olan ve Allah yolundaki mücâhid, cihaddan dönünceye kadar namaz ve oruçtan hiç gevşemeyen kimse gibidir.” [Buharî, Cihad 2; Müslim, İmâret 110, (1878); Tirmizî, Fedâilu’l-Cihâd 1, (1619); Nesâî, Cihâd 17, (6, 19); Muvatta, Cihâd 1, (2, 443).]
30*️⃣ SIKINTIYA UĞRAMAMAK İÇİN
Ebu Sırma (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kim mü’mine zarar verirse Allah da onu zarara uğratır. Kim de mü’mine meşakkat verirse, Allah da ona meşakkat verir.” [Tirmizî, Birr 27, (1941).]
31*️⃣ CENNETİN ORTASINDAKİ KÖŞKE GİDEN YOL
Ebu Ümâme (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Ben, haklı bile olsa münakaşayı terkeden kimseye cennetin kenarında bir köşkü garanti ediyorum. Şaka bile olsa yalanı terkedene de cennetin ortasında bir köşkü, ahlakı güzel olana da cennetin en üstünde bir köşkü garanti ediyorum.” [Ebu Davud, Edeb 7, (4800).]
32*️⃣ GÜNAH OLARAK YETEN ŞEY
– İbnu Abbas (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Sana günah olarak, husumeti devam ettirmen yeterlidir (çünkü bu, gıybete kapı açar). [Tirmizî, Birr 58, (1995).]
33*️⃣ MAĞFİRET DUASI ALMAK İÇİN
Tirmizî’nin bir rivayetinde şöyle gelmiştir: “…Aleyhissalâtu vesselâm sonra buyurdular ki: “Allah Teâlâ Hazretleri, melekleri, semâvat ehli, deliğindeki karıncaya, denizindeki balıklara varıncaya kadar arz ehli, halka hayrı öğretene mağfiret duasında bulunur.” (Hadis Tirmizî’nin aynı babındadır.)
34*️⃣ CEHENMELİK HAKİMLER
Büreyde radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kadı üçtür: Biri cennetlik, ikisi cehennemliktir. Cennetlik olan, hakkı bilip öyle hükmedendir. Hakkı bilip hükmünde (bile bile) adaletsiz davranan cehennemliktir. Halka câhilâne hükümde bulunan da cehennemliktir.” [Ebu Dâvud, Akdiye 2, (3573).]
35*️⃣ HÜKÜM VERİLMEYECEK ZAMANLAR
Ebu Bekre radıyallahu anh‘ın anlattığına göre, Sicistan’da kadılık yapan oğlu Abdullah’a şöyle yazmıştır: “İki kişi arasında, öfkeli olduğun zaman hüküm verme. Zîra, ben Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)‘ın şöyle söylediğini işittim: “Kimse, öfkeli iken iki kişi arasında hüküm vermesin.” [Buhârî, Ahkâm 13; Müslim, Akdiye 16, (1717); Tirmizî, Ahkâm 7, (1334); Ebu Dâvud, Akdiye 9, (3589); Nesâî, Kudât 17, (8, 337, 238).]
36*️⃣ DÜNYADA NE EKERSEN AHİRETTE ONU BİÇERSİN
İbnu Mâlik (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm), birgün elinde âsası olduğu halde çıktı. Adamın biri çürüklü bir hurma salkımı asmış idi. Aleyhissalatu vesselam salkıma değneğini dürtüyor ve: “Bu sadakanın sâhibi, keşke bundan daha iyisini tasadduk etmek isteseydi. Bu sadakanın sâhibi, Kıyamet günü çürük hurma yiyecek” diyordu.“[Ebu Dâvud, Zekât: 16 (1608); Nesâî, Zekât: 27, (5, 43, 44)]
37*️⃣ DÜNYADA CEZASI EN HIZLI VERİLEN YANLIŞLAR
Ebu Bekre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “İşleyene daha dünyada cezası çarçabuk gelmeye en layık günah zulüm ve sıla-ı rahmin koparılmasıdır, bu cezanın dünyada gelmesi, ahiretteki cezaya kefaret değildir.” [Ebu Davud, Edeb 51, (4902); Tirmizî, Kıyamet 58, (2513).
38*️⃣ TEŞEKKÜR
Ebu Saîd (radıyalahu anh)‘den gelen bir rivayette, Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) şöyle buyurmuştur: “Halka teşekkürde bulunmayan Allah’a da şükretmez.” [Tirmizî, Birr 35, 1955); Ebu Dâvud, Edeb 12]
39*️⃣ RIZIK GENİŞLİĞİ İÇİN
Eu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: “Kim, rızkının Allah tarafından genişletilmesini, ecelinin uzatılmasını isterse sıla-i rahim yapsın.” [Tirmizi]
40*️⃣ ÜÇÜNCÜSÜ ALLAHIN OLDUĞU ŞAHISLAR
Ebû Hüreyre (radıyallâhu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Allahu Zülcelâl hazretleri buyurdu ki: “Biri diğerine ihanet etmediği müddetçe iki ortağın üçüncüsü ben olurum. Biri arkadaşına ihanet etti mi ben aralarından çekilirim.” (Rezîn şunu ilave etmiştir: “… şeytan gelir.”) [ Ebû Dâvud, Büyû: 27]
