Hz. Ali’den rivayet edilen bir hadis-i şerif: “Müslümanın müslüman kardeşi üzerinde otuz hakkı vardır. O hakları(n gereklerini) yerine getirmedikçe veyahut bağışlanmadıkça, onun için kurtuluş yoktur.” Bu haklar:
1. Müslüman kardeşinin kusurunu bağışlar ve suçunu affeder.
2. Ağlayana merhamet eder, yakın akrabalarına şefkatli davranır.
3. Ayıbını gizler, örter.
4. Hatasını görmez.
5. Özrünü kabul eder.
6. Kaybettiğini bulduğunda ona verir, gıybetini dinlemez ve izin vermez.
7. Devamlı olarak ona nasihat eder.
8. Dostluğunu muhafaza eder, devam ettirir.
9. Zimmetine riayet eder. (Karşılıklı malî hukukuna dikkat eder.)
10. İyiliğini devam ettirir, meveddetle (sevgiyle) davranır.
11. Cenazesinde bulunur, hastasını ziyaret eder.
12. Davetine icabet eder.
13. Hediyesini kabul eder.
14. Birbirini ziyaret etmekte onunla müsavi olur. (En az onun kendisini ziyaret ettiği kadar ziyaret eder)
15. Verdiği nimete karşılık verir, teşekkür eder.
16. Ona yardımda kusur etmez.
17. Kardeşinin helâline kem gözle bakmaz ve baktırmaz, korur.
18. İhtiyacını giderir.
19. Şefaat isteğini kabul eder. (Yardım ve aracılık işlerinde destek sağlar)
20. Ona güzel söz söyler.
21. Ona vereceğini ayırıp çıkarır.
22. Yapmış olduğu taksimi tasdik eder.
23. Zalim olana, zulmünü red etmek suretiyle yardım eder.
24. Mazlum olana da onu kurtarmakla yardım eder.
25. Mazlum olana iyilik edip, hakkına tecavüz etmez. Ona kötü söz söyleyip rezil etmez.
26. Kendisi için istediği iyiliği onun için de ister.
27. Kendisi için istemediği kötülüğü onun için de istemez.
28. Aksırınca: “yerhamükellâh” yani “Allah sana merhamet etsin…” der.
29. Kaybettiğini kendisine gösterir.
30. Selam verildiği zaman selamını alır.
Bunlardan birini terk ettiğinde, kıyamet günü din kardeşi onu kendisinden ister.”
-Zeylâî, Nasbu’r-râye 2/175; Münâvî, Feyzü’l-Kadîr 3/390-
Eser: | Kul Hakkı | Ahmet Kerem SEVER |
