Bismillâh, her hayrın başıdır. (Sözler, “1. Söz”)
Risale-i Nur’lardan Sözler’in, hattâ denebilir ki Risale-i Nurlar’ın ilk cümlesi olan bu söz, biri itikadî biri fıkhî şu iki önemli manâ ve/veya iki önemli kaideyi ihtiva etmektedir:
Her hayırlı işe Bismillâhi’r-Rahmâni’r-Rahîm’le başlanmalıdır. Besmele’siz başlanan işler sonunda neticesiz kalmaya mahkûmdur. Bismillâh’taki Allah Lâfz-i Celâl’i Rahmân ve Rahîm’i de içine alır, fakat Hz. Allah’ın kâinatla ve hayatımızla olan münasebeti ve bu münasebet içinde O’nu tanıma adına Rahmân ve Rahîm isimlerini anmak da önemlidir. Bu manâda şu kaide yatmaktadır ki, hayırlı olmayan işlere Besmele çekilmez.
İkinci olarak, mademki hayırlı olmayan işlere Besmele çekilmez ve Besmele’siz başlanan işler hayırlı netice vermez veya naticesiz kalmaya mahkûmdur, öyleyse bir mü’min, daima hayırlı işlerle meşgul olmalı, kendinde hayır olmayan işlerden kaçınmalıdır. Dolayısıyla bu cümle, bir bakıma mü’minin niyetini de ihtar etmiş olmaktadır.
BİSMİLLÂH: ALLAH’IN ADIYLA VE ALLAH ADINA
Besmele ile ilgili olarak çok önemli bir husus da şudur: Besmele, “… Allah adıyla” şeklinde eksik tercüme edilmektedir. Oysa, Besmele, aynı zamanda “… Allah adına” demektir. Yani, Besmele, niyet ve ihlâsa da işaret eder. Mü’min, yaptığı her hayırlı işi Allah için, Allah adına, Allah rızası için yapar. Nitekim Hz. Bediüzzaman, 1. Söz’de bu hususa dikkat çeker ve şöyle der: “Ey nefis! Böyle ebleh olmamak istersen Allah nâmına ver.. Allah nâmına al.. Allah nâmına başla.. Allah nâmına işle.. ves-selâm.” Ayrıca şöyle der o: “Madem her şey mânen Bismillâh der. Allah nâmına, Allah’ın nimetlerini getirip bizlere veriyorlar. Biz dahi Bismillâh demeliyiz. Allah nâmına vermeliyiz, Allah nâmına almalıyız. Öyle ise, Allah nâmına vermeyen gafil insanlardan almamalıyız.” Demek ki, hediye bile verilirken Allah nâmına verilmeli ve Allah nâmına verilmeyen hediyelerden bile sakınılmalıdır.
| Risale-i Nûr’da Küllî Kaideler-1 | Ali Ünal |
